به نام خدا
برگرفته از: سازمان آموزش و پرورش استان لرستان – گروه زبان و ادبیّات فارسی
طرح درس روزانه به شیوه ی همیاری
درس: آرایه های ادبی پایه : سوم دبیرستان رشته ی ادبیّات و علوم انسانی معلّم: اردشیر پیرزاده
|
1
|
تحلیل آموزشی
|
آرایه ادبی « سجع »
|
|
2
|
هدف های کلی درس
|
1- دانش آموزان معنی قاموسی و اصطلاحی واژه ی « سجع » را بدانند.
2- دانش آموزان انواع سجع را یاد بگیرند.
3- دانش آموزان بتوانند آرایه ی ادبی « سجع » را در متون ادبی تشخیص دهند.
4- دانش آموزان به اهمیّت آرایه ی ادبی « سجع » در بالا بردن موسیقی کلام پی ببرند.
5- دانش آموزان بتوانند آرایه ی ادبی « سجع » را در کلام خود به کار گیرند.
|
|
3
|
هدف های رفتاری درس
|
1- دانش آموزان ابتدا به توضیحات معلم گوش بدهند.
2- دانش آموزان نکات مهّم توضیحات معلّم را یادداشت کنند.
3- دانش آموزان به صورت گروهی و فعال به شیوه ی همیاری آرایه ی ادبی « سجع » را در متونی که معلّم از قبل فراهم کرده و در اختیار آن ها قرار داده است، تشخیص می دهند و به پرسش های مستمر معلّم پاسخ می دهند.
|
|
4
|
پیش دانسته ها و ارزشیابی ورودی
|
1- دانش آموزان باید آرایه ی ادبی « واج آرایی یا نغمه ی حروف » را آموخته باشند و بتوانند آن را در متون نظم و نثر تشخیص دهند و اهمیّت آن را در ایجاد موسیقی کلام و تداعی معانی درک کرده باشند.
2- دانش آموزان باید متن درس « سجع » را از پیش خوانده باشند تا به هنگام تدریس معلّم زمینه یادگیری برای آن ها فراهم باشد.
|
|
5
|
انتخاب رسانه های آموزشی متناسب با محتوای درس
|
1- گچ سفید و رنگی و تخته یا ماژیک رنگی و وایت برد
2- کتاب گلستان سعدی و مناجات های خواجه عبدالله انصاری
3- فراهم آوردن نمونه بیت هایی که دارای قافیه ی درونی هستند
|
|
6
|
فعالیت های مربوط به معلّم
|
1- سلام و احوال پرسی و حضور و غیاب 5 دقیقه
2- اجرای ارزشیابی ورودی 10 دقیقه
3- مرور مطالب گذشته 5 دقیقه
4- آماده سازی ( ایجاد انگیزه ) 3 دقیقه
5- معرفی موضوع درس جدید 2 دقیقه
6- تدریس درس جدید 15 دقیقه
|
|
7
|
به کارگیری روش کارایی گروهی
|
1- معلّم 10 جمله یا بیت که از پیش به صورت مکتوب فراهم کرده است در اختیار دانش آموزان قرار می دهد تا با استفاده از آموخته های خود و مطالبِ کتاب درسی آن ها را مطالعه و بررسی کند و آرایه ی « سجع » و انواع آن را در آن نمونه ها تشخیص دهند. جمله ها و ابیات باید طوری انتخاب شوند که تمام انواع سجع در آن ها باشد و از معنا و مفهوم اخلاقی و فرهنگی برخوردار باشند.
2- بعد از آن دانش آموزان را با توجه به تعداد، شرایط و امکانات کلاس به گروه های 3 نفری تقسیم می کنیم، به صورتی که در هر گروه ، دانش آموزان زرنگ، متوسط و ضعیف باشند. آرایش کلاس طوری باشدکه افراد هر گروه روبروی هم قرار بگیرند. در این مرحله از گروه ها میخواهیم در مدت معین آرایه ی « سجع » را در نمونه ها بررسی کنند و با دلیل و منطق و استدلال به نتیجه مفید و کامل برسند.
توجه: گروه ها در این مرحله نباید به کتاب مراجعه کنند، معلّم به هنگام همکاری گروه ها باید دائماً کار آن ها را باز نگری کند، از آن ها سؤال بپرسد، به آن ها کمک کند و به طور کلی شرایطی فراهم کند که دانش آموزان هم از نظر فراگیری مهارت های اجتماعی و هم مهارت های یادگیری تقویت شوند و کاری کند که دانش آموزان در گروه فعال باشند.
3- از آن پس معلّم آن 10 جمله یا بیت را بررسی میکند و آرایه ی « سجع » را در آن ها نشان می دهد بعد از آن گروه های دانش آموزان باتوجه به پاسخ های معلّم کار فردی و گروهی خود را نمره گذاری می کنند؛ مثلاً: اگر هر جمله یا بیت 2 نمره داشته باشد افراد گروه بر مبنای 20 نمره، نمره ی خود و گروه را تعیین می کنند. 35 دقیقه
|
|
8
|
ارزشیابی پایانی و تکلیف
|
معلّم نمره ی فردی و گروهی دانش آموزان را بررسی می کند و از میزان یادگیری آن ها آگاه می شود. اگر روند آموزش به صورتی باشد که دانش آموزان درس را یاد گرفته باشند، به آن ها توصیه می کند درس جدید را پیش مطالعه کنند تا برای جلسه ی آینده زمینه داشته باشند و برای فراگیری ذهن آن ها آماده باشد. 15 دقیقه
|
